THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến: “Vận dụng phương pháp dạy học tình huống kết hợp với phương pháp làm mẫu nhằm phát huy tính tích cực học tập của học sinh trong giờ học lý thuyết góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy nội dung chương trình bảng tính điện tử môn Tin học 7 tại Trường THCS thị trấn Cát Hải, Huyện Cát Hải”.
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giảng dạy Tin học
3. Tác giả:
- Họ và tên: Hà Thị Thu Hà
- Ngày, tháng, năm sinh: 12/5/1981
- Trình độ chuyên môn: Cao đẳng tin học
- Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên trường THCS thị trấn Cát Hải
- Điện thoại di động: 01659219898
4. Đơn vị áp dụng sáng kiến, giải pháp lần đầu: Trường THCS thị trấn Cát Hải


I. MÔ TẢ GIẢI PHÁP ĐÃ BIẾT
1. Thực trạng vấn đề dạy và học nội dung chương trình bảng tính điện tử môn tin học 7 những năm qua tại trường THCS thị trấn Cát Hải
Sự phát triển như vũ bão của ngành tin học hiện nay đã giúp cho tất cả mọi người nói chung và đối tượng học sinh nói riêng có một vốn kiến thức nhất định về tin học. Với học sinh được tiếp cận trực tiếp với những sản phẩm phần mềm như: trò chơi điện tử, phần mềm học tập, nghe nhạc, xem phim… Đây là những phần mềm gây hứng thú đặc biệt với học sinh và trong các tiết học khi được làm việc với các phần mềm này các em thường tỏ ra thích thú, không khí lớp học thường sôi nổi, sự tương tác giữa các thành viên trong lớp được thể hiện ở mức độ tối đa. Trong chương trình Tin học 7, nội dung chương trình bảng tính điện tử là một trong những nội dung khó, khi học đến nội dung này học sinh thường sẽ cảm thấy chán nản vì kiến thức rất trừu tượng, không sinh động và không có tính giải trí như những phần mềm đã tiếp cận. Điều đó làm cho các em ít có hứng thú học tập nhất là những tiết học lý thuyết.
Khi giảng dạy chương trình bảng tính bản thân tôi gặp rất nhiều khó khăn vì nội dung chương trình bảng tính liên quan đến việc tính toán, xử lý dữ liệu, tạo biểu đồ do đó dạy nội dung này đòi hỏi học sinh vận dụng các kiến thức của môn học khác như môn toán, địa để giải quyết vấn đề liên quan đến cuộc sống, học sinh phải biết tổng hợp và sử dụng linh hoạt và sáng tạo những kiến thức đã có của bản thân trong cuộc sống để tìm hiểu và chiếm lĩnh kiến thức mới. Trước đây, khi tổ chức dạy học tôi thường sử dụng phương pháp làm mẫu với vấn đáp đàm thoại, giảng giải xen kẽ vấn đáp tái hiện, giải thích minh họa bằng tranh ảnh trong quá trình dạy học thì kết quả học tập thu được không cao học sinh thuộc bài nhưng hiểu chưa sâu sắc về bản chất của vấn đề, chưa chủ động chiếm lĩnh tri thức mới còn ỷ lại, chưa có kĩ năng vận dụng kiến thức đã học vào thực tế. Ngoài ra, để huy động hết học sinh vào hoạt động học tập tôi tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm tuy nhiên hiệu quả của hoạt động chưa cao, chưa thu hút và phát huy vai trò tích cực của từng cá nhân khi tham gia vào hoạt động học tập dẫn tới chất lượng giờ học đạt kết quả chưa cao.
Bên cạnh đó, đại đa số phụ huynh và học sinh trong suy nghĩ môn Tin học là một môn học phụ, môn học giải trí, không liên quan đến các môn học còn lại cũng như việc học tập của các em sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông. Chính vì vậy mà môn Tin học không được nhiều phụ huynh, học sinh quan tâm, các em chưa đầu tư thời gian cho việc học tập, nghiên cứu bộ môn.
2. Các giải pháp đã áp dụng
Trước đây khi tổ chức dạy học lý thuyết nội dung bảng tính điện tử tôi thường sử dụng phương pháp làm mẫu với vấn đáp đàm thoại trong quá trình dạy học và thực hiện như sau:
- Nghiên cứu kĩ nội dung bài học, xây dựng hệ thống câu hỏi và chuẩn bị các thao tác mẫu phù hợp với yêu cầu bài học
- Tổ chức dạy học theo quy trình: Tôi cho học sinh nghiên cứu thông tin trong sách giáo khoa, sau đó quan sát thao tác mẫu của giáo viên. Sau đó tổ chức học sinh hoạt động nhóm trả lời câu hỏi và luyện tập thực hành từ đó rút ra kiến thức.
* Ưu điểm
- Nhờ các hình ảnh trực quan qua thao tác mẫu của giáo viên giúp học sinh nắm được thao tác thực hiện.
- Học sinh các nhóm tích cực tham gia học tập và hoàn thành nhiệm vụ của giáo viên.
- Đa số học sinh