ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ
(Phạm Văn Đồng)

CHỦ ĐỀ: VĂN BẢN NGHỊ LUẬN
- Đọc rõ ràng, mạch lạc, phù hợp với từng luận điểm.
- Đọc truyền cảm, thiết tha ở những đoạn biểu hiện tình cảm của tác giả đối với Bác.
I. Đọc – chú thích :
1. Đọc:
* Từ khó:
Thanh b?ch: trong s?ch, gi?n d? trong l?i s?ng
Hiền triết: người có tư tưởng, đức độ và hiểu biết cao sâu được người đời tôn sùng.
Tao nhã: thanh cao và lịch sự
- Phạm Văn Đồng (1906 – 2000)
Quê quán: Quảng Ngãi

- Vị trí: là nhà cách mạng nổi tiếng, nhà văn hóa lớn của dân tộc. Ông từng là Thủ tướng Chính phủ hơn 30 năm.
2. Chú thích:
a. Tác giả:
- Sự nghiệp sáng tác: Ông có nhiều công trình, bài nói và viết về văn hóa, văn nghệ, về Chủ tịch Hồ Chí Minh và các danh nhân văn hóa của dân tộc.
- Mối quan hệ với Chủ tịch Hồ Chí Minh: Ông là người học trò xuất sắc và là người cộng sự gần gũi với Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủ tướng Phạm Văn Đồng
b. Tác phẩm
- Phương thức biểu đạt:
- Vấn đề nghị luận:
Nghị luận
- Xuất xứ:
Trích từ bài Chủ tịch Hồ Chí Minh, tinh hoa và khí phách của dân tộc, lương tâm của thời đại – diễn văn trong Lễ kỉ niệm 80 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (1970).
Đức tính giản dị của Bác Hồ
Phần 1:
Từ đầu đến “tuyệt đẹp”.
Những biểu hiện về đức tính giản dị của Bác.
Đức tính giản dị của Bác Hồ
Nhận định chung về đức tính giản dị của Bác.
Phần 2:
Phần còn lại
Bố cục:
2 phần
1. Nhận định về đức tính giản dị của Bác Hồ
Đoạn 1: Điều rất quan trọng cần phải làm nổi bật là sự nhất quán giữa đời hoạt động chính trị lay trời chuyển đất với đời sống bình thường vô cùng giản dị và khiêm tốn của Hồ Chủ tịch.

Hãy xác định luận điểm được tác giả nêu lên ở đoạn 1?
II. Tìm hiểu văn bản:
- Nghệ thuật lập luận:
- Mục đích:
Nêu vấn đề trực tiếp
Khẳng định nét nổi bật trong nhân cách vĩ đại của Bác Hồ
+ Là bậc vĩ nhân lỗi lạc, phi thường.
+ Là người bình dị, khiêm tốn, gần gũi.
Đoạn 2: Rất lạ lùng, rất kì diệu là trong sáu mươi năm của một cuộc đời đầy sóng gió diễn ra ở rất nhiều nơi trên thế giới cũng như ở nước ta, Bác Hồ vẫn giữ nguyên phẩm chất cao quý của một người chiến sĩ cách mạng, tất cả vì nước, vì dân, vì sự nghiệp lớn, trong sáng, thanh bạch, tuyệt đẹp .
1. Nhận định về đức tính giản dị của Bác Hồ
Giải thích, nhấn mạnh phẩm chất cao quý của Bác
Nếu đoạn 1 nêu luận điểm chính thì đoạn 2 có tác dụng gì ?
Tìm những từ ngữ thể hiện cách nhận định của tác giả về phẩm chất cao quý của Bác? Qua đó, thể hiện thái độ, tình cảm của tác giả đối với Bác như thế nào?
- Thể hiện được thái độ, tình cảm: ngợi ca, cảm phục, trân trọng, tự hào của tác giả đối với Bác.
* Nghệ thuật:
+ Cách lập luận ngắn gọn, sâu sắc
+ Giọng văn sôi nổi, trang trọng
+ Ngôn ngữ chuẩn mực, giàu tính biểu cảm.
Luận điểm 1:
Bác giản dị trong đời sống.
Luận điểm 2:
Bác giản dị trong lời nói, bài viết.
2. Những biểu hiện về đức tính giản dị của Bác Hồ
Đức tính giản dị của Bác được thể hiện trên những luận điểm nào?
2. Những biểu hiện về đức tính giản dị của Bác Hồ
a. Sự giản dị của Bác trong đời sống:
Bữa cơm
Nơi ở
Trong công việc và quan hệ với mọi người
Sự giản dị của Bác trong đời sống được thể hiện trên những phương diện nào?
2. Những biểu hiện về đức tính giản dị của Bác Hồ
a. Sự giản dị của Bác trong đời sống:
* Trong bữa cơm:
Con người của Bác, đời sống của Bác giản dị như thế nào, mọi người chúng ta đều biết: bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống. Bữa cơm chỉ có vài ba món rất giản đơn, lúc ăn Bác không để rơi vãi một hột cơm, ăn xong, cái bát bao giờ cũng sạch và thức ăn còn lại thì được sắp xếp tươm tất. Ở việc làm nhỏ đó, chúng ta càng thấy Bác quý trọng biết bao kết quả sản xuất của con người và kính trọng như thế nào người phục vụ.
=> Đạm bạc, dân dã
=> Bác quý trọng sản xuất, quý trọng người phục vụ.
2. Những biểu hiện về đức tính giản dị của Bác Hồ
a. Sự giản dị của Bác trong đời sống:
* Nơi ở:
=> Nhà sàn đơn sơ, thoáng mát
=> Gần gũi, yêu thiên nhiên
Cái nhà sàn của Bác vẻn vẹn chỉ có vài ba phòng, và trong lúc tâm hồn của Bác lộng gió thời đại, thì cái nhà nhỏ đó luôn luôn lộng gió và ánh sáng, phảng phất hương thơm của hoa vườn, một đời sống như vậy thanh bạch và tao nhã biết bao!
* Trong công việc và quan hệ với mọi người
=> Công việc: bận rộn nhưng Bác luôn tự lực, chủ động, sắp xếp khoa học.
=> Quan hệ với mọi người: quan tâm, gần gũi
Bác suốt đời làm việc, suốt ngày làm việc, từ việc rất lớn: việc cứu nước, cứu dân đến việc rất nhỏ, trồng cây trong vườn, viết một bức thư cho một đồng chí, nói chuyện với các cháu miền Nam, đi thăm nhà tập thể của công nhân, từ nơi làm việc đến phòng ngủ, nhà ăn… Trong đời sống của mình, việc gì Bác làm được thì không cần người giúp, cho nên bên cạnh Bác người giúp việc và phục vụ có thể đếm trên đầu ngón tay, và Bác đã đặt cho số đồng chí đó những cái tên mà gộp lại là ý chí chiến đấu và chiến thắng: Trường, Kì, Kháng, Chiến, Nhất, Định, Thắng, Lợi
Bác Hồ cùng các đồng chí họp bàn chỉ đạo chiến dịch
Bác Hồ bên bàn làm việc
Bác chăm sóc vườn cây, nuôi cá
Bác viết thư thăm hỏi đồng bào, đồng chí
Bác đi thăm hỏi công nhân
Bác Hồ tham gia lao động sản xuất
a. LUẬN ĐIỂM 1: Bác giản dị trong đời sống
Bữa cơm
Nơi ở
Trong công việc và quan hệ với mọi người
- Vài ba món
Không để rơi vãi
Bát sạch, thức ăn sắp xếp tươm tất
=> Đạm bạc, dân dã
=> Bác quý trọng sản xuất, quý trọng người phục vụ.
=> Đơn sơ, thoáng mát, gần gũi với thiên nhiên
Nhà sàn vài ba phòng
Lộng gió và ánh sáng, hương thơm của hoa vườn
Suốt ngày làm việc; từ việc lớn đến việc nhỏ: viết thư, nói chuyện với các cháu miền Nam, thăm nhà công nhân...
Tự làm được thì không cần người giúp.
=> Đời sống vật chất giản dị hòa hợp với đời sống tinh thần phong phú.  Lối sống lành mạnh, văn minh
2. Những biểu hiện về đức tính giản dị của Bác Hồ
b. Sự giản dị của Bác trong lời nói, bài viết
Giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi người, trong tác phong, Hồ Chủ tịch cũng rất giản dị trong lời nói và bài biết, vì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm được. Suy cho cùng, chân lí, những chân lí lớn của nhân dân ta cũng như của thời đại là giản dị: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lí ấy không bao giờ thay đổi”… Những chân lí giản dị mà sâu sắc đó lúc thâm nhập vào quả tim và bộ óc của hàng triệu con người đang chờ đợi nó, thì đó là sức mạnh vô địch, đó là chủ nghĩa anh hùng cách mạng.
Tác giả đã chứng minh Bác giản dị trong lời nói và bài viết qua chi tiết nào?
Câu nào trong đoạn trích thể hiện sự giản dị của Bác trong lời nói và cách viết?
Luận điểm 2: Bác giản dị trong lời nói, bài viết.
Không có gì quý hơn độc lập tự do.
Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lý ấy không bao giờ thay đổi.
Bình luận:
Nh?ng chõn lý gi?n d? m� sõu s?c dú lỳc thõm nh?p v�o qu? tim v� b? úc c?a h�ng tri?u con ngu?i dang ch? d?i nú, thỡ dú l� s?c m?nh vụ d?ch.
Tác giả đã có lời bình luận như thế nào về tác dụng của cách nói giản dị ấy ?
III. Tổng kết
Nghệ thuật:
- Nêu vấn đề trực tiếp, lập luận ngắn gọn, sâu sắc.
- Chọn lọc dẫn chứng tiêu biểu, toàn diện, gần gũi, thuyết phục.
- Giọng văn sôi nổi, lôi cuốn, trang trọng, ngôn từ chuẩn mực, biểu cảm thêm đượm tình chân thành.
2. Nội dung:
- Giản dị là đức tính nổi bật ở Bác Hồ: giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi người, trong lời nói và bài viết. Sự giản dị đó hòa hợp với đời sống tinh thần phong phú, với tư tưởng và tình cảm cao đẹp.
IV. LUYỆN TẬP, VẬN DỤNG
Bài 1: SGK/ 55:
Tìm ví dụ về sự giản dị của Bác Hồ trong đời sống và trong văn thơ của Bác?
1. Một số câu thơ viết về sự giản dị của Bác:
- Bác Hồ đó chiếc áo nâu giản dị,
Màu quê hương bền bỉ đậm đà.
( Sáng tháng Năm – Tố Hữu )
- Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời,
Áo nâu, túi vải đẹp tươi lạ thường.
( Việt Bắc – Tố Hữu )
- Bác để tình thương cho chúng con
Một đời thanh bạch chẳng vàng son
Mênh mông áo vải hồn muôn trượng
Hơn tượng đồng phơi những lối mòn.
( Bác ơi – Tố Hữu )
“Nhà Bác đơn sơ một góc vườn
Gỗ thường mộc mạc chẳng mùi sơn
Giường mây chiếu cói đơn chăn gối
Tủ nhỏ vừa treo mấy áo sờn”
(Thăm cõi Bác xưa – Tố Hữu )
Bài hát : “ Đôi dép Bác Hồ ”
– NSND Thu Hiền thể hiện.
“Sáng ra bờ suối tối vào hang
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng... ”
(Tức cảnh Pác Bó – Hồ CHí Minh)
Bài tập 2: Qua văn bản “Đức tính giản dị của Bác Hồ”, em đã học tập được những nội dung gì? Hãy viết một đoạn văn ngắn (8 - 10 câu) chia sẻ về nội dung đó?



HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1/ Bài vừa học :
Nắm chắc nội dung, ý nghĩa, nghệ thuật của văn bản.
Hoàn thiện bài viết đoạn
2/ Chuẩn bị bài:
- Soạn bài: Ý nghĩa văn chương
+ Đọc kĩ văn bản 3 lần
+ Tìm hiểu bài theo hệ thống câu hỏi.
+ Tìm thêm thông tin về tác giả, tác phẩm
(Đọc thêm cuốn Thi nhân Việt Nam)
Ư
H
Ơ
N
G
C
Ả
N
G
E
M
Ơ
M
G
Ặ
P
B
Á
C
H
Ồ
N
Ă
M
Đ
I
Ề
U
B
Á
C
D
Ạ
H
Ồ
Y
N
G
U
Y
Ễ
N
V
Ă
N
B
A
Q
U
Ả
N
G
T
R
Ư
Ờ
N
G
B
A
Đ
Ì
N
H
C
A
O
B
Ằ
N
G
H
À
N
G
N
G
A
N
G
L
À
N
G
S
E
N
P
H
Ụ
B
Ế
P
B
Á
C
H
Ô
N
C
Á
C
C
H
Á
U
N
G
U
Y
Ễ
N
S
I
N
H
C
U
N
G
N
G
U
Y
Ễ
N
T
Ấ
T
T
H
À
N
H
H
Ồ
Q
U
A
N
G
1
1
2
3
4
6
7
8
9
10
11
5
14
13
12
Nơi đây dưới sự chủ trì của đồng chí Nguyễn �i Quốc Đảng Cộng Sản Việt Nam được thành lập ngày 3/2/1930?
1
2
3
4
6
7
8
9
10
11
5
14
13
12
"Em vui múa, em vui hát. Bác mỉm cười Bác khen em ngoan."Bạn hãy cho biết đó là lời của bài hát nào?
Bác đã căn dặn thế hệ măng non phải rèn luyện không ngừng qua những nội dung nào?
Trong thời gian Bác Hồ hoạt động ở nước ngoài Bác có tên gọi thân mật gì?
Tên Bác Hồ ghi trong sổ lương ngày 5/6/1911 trên con tầu Latútsơ - Tơrêvin là gì ?
Bác đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ở đâu?
Bác Hồ đã lựa chọn địa danh nào để xây dựng căn cứ cách mạng ở nước ta ?
Phố có số nhà 48, nơi Bác Hồ viết bản Tuyên ngôn độc lập bất hủ, phố đó có tên là gì ?
Ngày 19/5/1890, Bác Hồ đã được sinh ra tại làng quê nào của tỉnh Nghệ An ?
Quyết định ra đi tìm đường cứu nước, Bác Hồ đã phải làm công việc gì trên tàu buôn của Pháp ?
"Thư này Bác gửi thư chung
..... khắp vùng gần xa". Hãy điền cụm từ còn thiếu?
Tên khai sinh của Bác Hồ là gì ?
Tên của Bác Hồ khi dạy học ở trường Dục Thanh là gì ?
Tên của Bác Hồ dùng khi hoạt động ở Trung Quốc từ năm 1938 - 1940 là gì ?
Tất cả thiếu nhi Việt Nam đều muốn đạt được điều này ?
*Nội dung:
Giải thích sống giản dị là gì?
+Giản dị là cách sống không cầu kì, xa hoa, cách sống sao cho phù hợp với hoàn cảnh xã hội, hoàn cảnh cá nhân.
+Sự giản dị thể hiện ở nhiều khía cạnh: cách sử dụng vật chất, lời nói, cách hành sử, cử chỉ, cách thể hiện bản thân…
Ý nghĩa của lối sống giản dị?
+ Giản dị là đức tính cần có ở mỗi con người.
+ Giúp mối quan hệ giữa người với người trở nên tốt đẹp hơn.
+ Được mọi người yêu quý, giúp đỡ, cảm thông.
Liên hệ thực tế bản thân?
Là học sinh : + Ăn mặc giản dị đúng trang phục học sinh.
+ Nói năng tế nhị không nói tục, chửi bậy,…